E - Belediye
Belediyemiz

BELEDİYEMİZİN EL KİTABINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ

1946-1949’lı yıllarda Ankara’da baş gösteren konut sıkıntısı üzerine, Ankara’nın 9.Belediye Başkanı olan, DR.RAGIP TÜZÜN’ün girişimleri ile Yenimahalle kurulmuştur.

Yenimahalle teşebbüsü 5218 sayılı kanuna dayanır.Bu kanundaki 1.madde Ankara Belediyesi’ne;
“Mülkiyetinde bulunan veya bu kanun uyarınca mülkiyetine dahil edilecek arsa ve araziler, Belediye meclisi kararı ile belirlenecektir.Mesken (ev) yapmak isteyenlere 2490 sayılı kanun hükümlerine tabi olmadan (artırma,eksiltme ve ihale kanunun) tahsis edilecek ve binalar yapıldıktan sonrada temlik etme yetkisini verir”

Kanunun 8.maddesi hangi arsaların Belediyeye verileceğini şu şekilde belirtir.

“Hazineye ait araziler bedelsiz, hazinenin kendine ait veya katma bütçeli dairelerle (Vakıflar hariç) özel idareye ait arazi ve arsalar vergi kıymetleri üzerinden ve bedelleri faizsiz olarak 10 yılda eşit taksitlerle ödenmek şartıyle Ankara Belediyesine devir ve tescil olunur” der.

5218 Sayılı kanunun hükümlerinden faydalanmak için;

1-En az 1 yıl Belediye sınırları içinde ikamet etmiş olmak
2-Kendisinin,eşinin veya reşit olmayan çocuklarının Ankara’da evi veya ev yapmaya müsait arsası olmamalı
3-Her hangi bir evde en az yarı hissesi veya başkaca bir iradı,akarı olmamalıdır. İlgili kanun gereğince bu arsalara sahip olanlar borçlarını 10 yılda faizsiz olarak taksitlerle ödeyecektir.(bu on yıllık taksit kolaylığı ile ev sahibi olmak isteyenlerin çoğu Yararlanamamış oldukları saptanmış, nedeni ise verilen arsaların temlik yolu ile değil tahsis yolu ile verilmesindendir.Bu da Emlak Kredi bankasının ev yapacaklara vereceği İpotek karşılığı krediden yararlanmak için bankaya evlerin tapularının verilmesi şartı olması nedeniyle bazı ev sahipleri inşaatlarına tapu alabilmek için kimisi Belediyeye olan borçlarını ödeyerek tapularını alıp Bankadan ipotek karşılığı kredi almışlar.

Bu kanunun en önemli hükmü ise inşaat zorunluluğunu içeren 4.maddedir.Bu madde;

Arsa tahsisi yapılması uygun görülenler,bu yerlerin tahsisi ve teslimi tarihinden itibaren bir yıl içinde Belediyenin belirlediği evleri yapmak mecburiyetidir.5218 sayılı kanunla, mesken siyasetinin esasında iki madde;

1-Ucuz arsa
2-inşaat zorunluluğudur.
Evlerin yapılması için gerekli kredinin 28.06.1948 gün ve 5228 sayılı bina yapımını Teşvik kanunudur.Bu kanunun 11.maddesindeki hükmü ise;

" Aynı şehir ve kasabada kendisinin veya eşine ait evi olmayanlarla bu gibilerin mesken edinmek veya yaptırmak üzere ipotek karşılığında T.emlak Kredi Bankasınca tahmini yapılan inşaat bedelinin % 75’ine kadar ve Maliye Bakanlığınca tespit edilecek faizin %5’i geçmemek şartıyla kredi verilir " der.

Bu kanun ile Yenimahalle’de ev yaptıracakların durumları kanunun bu maddesindeki

Hükümden yararlanacaklarda aradığı şartlar tamamen uymaktadır.Bu çıkartılan kanun

Umumi olmakla beraber tatbikte de geniş bir kontenjana hitap eder.

Yenimahalle oluşumu tecrübesi Ankara’da ve tüm ülkede tatbik edilecek arsa siyaseti bakımından önemli bir yeri vardır.Bu önem ise;

10 senelik bina vergisi muafiyeti
İnşaat malzemelerinin,gümrüklerden indirimli tarifeye tabi olması
Deniz ve Demir yollarında da indirimli taşıma tarifelerine tabi olmaları gibi kolaylıklara tabi olmasıdır.
Mesken edindirme siyasetinde başarılı olabilmek için, Ucuz arsa–Uygun kredi–inşaat yapma zorunluluğu şart koşulmuştur.
Yenimahalle oluşturulurken bu belirlenen üç ana şart tam olarak sağlanamamış olsa da

Bu alanda atılan adımlar bizlere imar çalışmalarının mesken edindirme siyasetinin Genel imar mevzuatı bakımından bir çok şeyleri öğretmiştir.

Yenimahalle Ankara’nın kuzey batısında, Ulus Meydanı'ndan 5-6 Km. uzaktadır. Ulustan gelen yol 4.Km.ye kadar İstanbul karayolu ile birleşir ve oradan da sağa dönülen yol birkaç yüz metre sonra Yenimahalle’de yapılan ilk evlerin arasından doğru yukarılara gider.

Yenimahalle oluşturulurken evlerin yapılması gereken arsa sahası 1.060.419 M2 olarak saptanmıştır.Bu arsaların 460.419 M2’si 10 kuruş bedelle 46.041.TL’si hazineden alınmış ve bu arada Başbakanlık memurları kooperatifinden 156.000 M2 ile özel şahıslardan 450.000 M2 arsa alınmıştır.Tüm masraflar dahil olmak üzere buralar için 118.052.TL. ödenmiş. Bu arada bazı yolların yapım,su borularının döşenmesi,imar planlarının hazırlanması ile binaların şekillerinin belirlenmesi için harcanan paralarla beraber 1949 yılı sonuna kadar bu alan için harcanan para 755.195. TL olmuştur.

Belediye bu arsalar üzerinde ev yapmak isteyenlere arsaların metrekaresini bir liradan taksitlerle uzun vadeli olarak satmıştır.Bu arada Yenimahalle oluşumu için açılan proje Yarışmasında birinci gelen olmadığı için ikinci gelen proje imar müdürlüğü yetkililerince onaylanıp tatbik edilmeye başlanmıştır.

1.06.419 M2’nin parselasyona tabi tutulması sonucu 2915 parsel arsa elde olunmuş bunlardan; 2900 adet parsel ev için,

13 parsel umumi hizmet binası yapımı için (20 adet resmi bina yapımı)

2 adet parselde (41 adet dükkan yapımı)için ayrılmıştır. Parsel genelde 175 ve 300 M2 olarak tespit edilmiştir.

5218 Sayılı Kanundaki şartlara ilave olarak Belediye meclisi aldığı kararda tercihlere göre değerlendirme yapmıştır.Bu değerlendirmeler ise;

1-Evli veya dul olup çocuğu olanlar

2-Evli olanlar

3-Ankara’da uzun süredir ikamet edenler

4-İş yerinin devamlı Ankara’da olanlar

5-Maddi durumları bu kanundan faydalanmaya uygun olanlar.

Belirlenen bu tercihlerden sonra ilan ile Ankara’da yaşayanlara duyurulur.Verilen ilanlar neticesinde 5756 kişi başvurur ve bu başvuranlardan bir kısmı istenen şartlara uygun olmadıkları için elenir ve 2896 kişinin başvurusu kabul görür.Bu kişiler içinden 2085 kişi müracaat ederek anlaşma yapar diğerleri verilen zaman içinde anlaşmayı yapmadıkları için haklarını kaybederler.Taksimatı yapılmayan yerler için daha sonra tekrar kura çekilerek ve arsaların tahsisi yapılır.

1949 yılında 32 arsa sahibi inşaata başlar,18 kişi yıl sonu itibariyle inşaatı bitirirler.Yenimahalle’nin oluşumunun ilk öncüleri bunlardır.1951 yılının inşaat mevsimi sonunda inşaatı biten bina sayısı 2000’e yaklaştığı tespit olunur. 5218 sayılı kanuna göre inşaatların bitirilmesi için konan süre bazı meşru sebeplerden dolayı verilen müddet Belediye encümeni kararı ile 1952 yılı inşaat mevsimi sonuna kadar uzatılır. Yenimahalle'nin oluşumunda 2900 arsa üzerine ev inşaa edilecek hesaplanan 3000 hane Yerine 4500-5000 hane ve 15-20 bin nüfus olacağı tahmin edilmiş. Nedeni ise, “Arsa sahipleri tüm mali imkanlarıyla inşaatlarını bitirmeye çalışmışlardı.Emlak Bankasının %5 faizle verdiği kredi miktarı 5000-9000 Tl.olup bu kredinin vadesi 10 yıl olarak belirlenmiştir.Bazı vatandaşlar özel bankalardan %8 faizle kısa vadeli kredi alıp inşaatları tamamlamak istemişler memur olan vatandaşlara ise Emekli sandığı üç maaş tutarında 2 yıl vadeli %5 faizli kredi tahsisi de yapmıştır. Evlerin maliyeti 3 odalılarda 10.000. TL, 5 odalı evler ise 25.000._TL. ye kadar çıkmış. Yenimahalle'ye yerleşenlerin çoğunluğunu memur,hizmetli ve orta halli küçük esnaf Teşkil etmektedir.Emlak Bankasının verdiği krediden yararlanmak isteyen vatandaşlar Eş dosttan kısa vadeli borçlanarak belediyeden arsalarının tapularını almış bazıları ise Aldıkları kredilerin taksitlerini ödeyebilmek için evlerinin alt katlarını ve orta katları Oturulacak hale getirip kiraya vermiş ve taksitleri ödeme yoluna gitmişlerdir. Yenimahalle oluşmaya başlayınca buralara ilk önce” Ucuz arsalar” denilmiş.Daha sonra Mahalle büyüyünce bu tabirin Yenimahalle sakinlerince hoş karşılanamayışı nedeniyle ismi Yenimahalle olmuştur. Yenimahalle Cumhuriyet tarihinde mesken siyasetinin ve imar mevzuatının bir laboratuarı olmuştur.Ülkenin hiçbir yerinde bir kilometre karelik alan içine 1000 adet Bina yapılmamıştır.Bu kadar kısıtlı bir saha üzerine 3-5 sene gibi kısa bir zaman zarfında 3000 bine yakın (Bu alan içinde Başbakanlık memurları kooperatifi de kendi arsaları üzerine ayrıca inşaat yaptırmaya başlamışlar) bina yapılmak suretiyle nüfus 15-20 bine Ulaşmıştır. 5218 Sayılı Kanunun hükümlerinden yararlanılarak meydana çıkan Yenimahalle teşebbüsü Ankara’nın imarı bakımından olduğu kadar ülkenin imarı ve mesken gibi büyük sorunlarının halli bakımından büyük öneme sahiptir. Yenimahalle teşebbüsünün önemini vurgularken; Ankara’da Yenişehir ve diğer iskana açık alanlarda boş arsalar dururken tamamen Ham bir arazi üzerine yeni bir mahallenin oluşturulmasına teşebbüs etmek Ankara’yı Daha bir dağınık hale getirmek gibi görünse de,

Yenimahalle projesinin oluşumunda tespit edilen 3 özelliği; 1-Ucuz arsa 2-İnşaat zorunluluğu 3-ucuz kredi politikası Cumhuriyet tarihinde ilk defa Yenimahalle’de gerçekleşmiş ve bir daha da ülkede Yenimahalle gibi 3-5 yıl zarfında 15-20 bin nüfuslu 4500-5000 hanelik bir oluşum yapılamamıştır.

Yenimahalledeki Eski Yapılar:

Yenimahalle”de ilk camii 1954-1955 yıllarında 5.duraktaki Çavuşoğlu Camii’dir.ilk Karakol ve Posta binası ise, 4.durak Çınar sokağın bitiminde faaliyete geçmiştir Akın Caddesindeki mobil benzin istasyonunun yeri, çadır tiyatrolarının kurulduğu alan olup, ayrıca,Yenimahalle 5.duraktaki parkın yerine”de bayramlarda lunapark ve pazar kurulmaktaydı.

1 Mart 1966 yılında Etimesgut’tan Bucak teşkilatı kaldırılıp,Yenimahalle”nin semti haline dönüştürülmüştür.

30.11.1983 yılında 2963 sayılı yasaya göre Sincan Bucağı ilçe haline getirilmiş ve 15 köyü ilçemizden ayrılmıştır.

Halen Yenimahalle”nin Ulus istikametinden girişine rastlayan AKKÖPRÜ bundan 760 yıl önce Selçuklular tarafından yaptırılmıştır.

Atatürk tarafından kurulan ATATÜRK ORMAN ÇİFTLİĞİ civarlarında yapılan kazılarda çok sayıda tarihi eserler bulunmuştur.(Bu eserlerin çoğu Arkeoloji Müzesindedir.)

1957 yılında İlçemize bağlı olan Alpagut, Zir (Yenikent) Akçaviran ve İlyakut (İlyagut) köylerinde yapılan kazılarda Bizanslılara ve daha sonra Anadolu Selcuklu’lar ile Osmanlı dönemlerine ait çok sayıda tarihi eser ve belge bulunmuştur.

Yenimahalle'nin temelini atan , Dr.Ragıp TÜZÜN ’ün ismi ilçe merkezinin en işlek caddesine verilir.

İlçemizde ilk Gazete 1970 Yılında “ YENİMAHALLE’nin SESİ ” olarak ikinci Gazetede 1979 Yılında “ADALETİN SESİ ” olarak Hüseyin YILMAZ denetiminde çıkarılmıştır.


5 Mayıs 2016 Perşembe 16:49